Masallı

ARİF FƏRZƏLİ

Arif Xudakərim oğlu Fərzəliyev(1956) Masallı rayonunun Xırmandalı kəndində yaşayır. Azərbaycan Dövlət Universitetinin(indiki BDU) kimya fakultəsini və Qorki adına Moskva Ədəbiyyat İnstitutunun poeziya şöbəsini bitirmişdir. Vaxtilə bölgədə çıxan "Qala" ədəbi-bədii qəzetində redaktor müavini olmuş, əyalət qəzetinin ümumrespublika səviyyəsinə çıxmasında böyük əməyi olmuşdur. Hazırda doğma kəndində kimya müəllimi işləyir. Arif Fərzəli iki şer toplusunun müəllifidir: "Toxuma həsrət"(1991) və "Sizin dünya"(2000). Sosial ağrılardan yoğrulmuş şerləri əksərən son otuz-qırx ilin Azərbaycan şeri təcrübəsinə əsaslanır. Məxsusi lirizmi hər yerdə şerlərinə çevik formalar verir, düşüncənin sərbəst gəzişməsini, özünə qəlib tökməsini təmin edir. Bununla belə, Arif Fərzəlini "İSTİSNA" ilə yalnız onun "Atüstülər"i tapışdırdı. TƏZƏLİyİ: "Atüstülər"i Arif Fərzəli bir janr kimi yaradır; bir müşahidə - bir fikir, hər ləhzə nəfəs(lirizm) - keçəriliyin ritmi, atüstü vizuallıq - və gəzişmənin gətirdiyi sosial panoram, xalq şeri və bugünəqədərki poeziyanın başladığı frazanın (daxil edilib) elə bu (sosial) mühitdəcə (ani göz qabağındaca) özgəcürlüyü - günə gətirilmiş sitatlar...

ATÜSTÜLƏR

Bir əldə yağlı əppəyə,
bir əldə siqaretə,
bir əldə çırağa döndüm...
Mən ölmədim, ... tükəndim.

***

Ana ölən uşağını
ağlayantək
Sınan oyuncağını
ağlayır uşaq...

***

Dünyada az tanıyırlar
Bizim xalqı...
Yrəyinin genişliyində
əriyib adının ucalığı.

***

Yrəyi sərnişin qatarı -
biri minir,
biri düşür...
Dostlarını dəyişəndə,
elə bil
mələfə dəyişir...

***

Məni aldatdı,
səni aldatdı...
yetəni aldatdı -
yalanından əl çəkmədi.
Zalım oğlu axırda
torpağı da aldatdı:
şumladı... əkmədi.

***

Qadın ki, yediyini yedi
yatdığını yatdı...
Sonra da, baş-gözünü tutdu
əri evə gəlcək...
Əri ondan qabaq öləcək!

***

Ystündə bir siqaret kötüyü varsa,
bu yoldan
bir yox, ... iki nadan keçib -
Biri çəkib yerə atıb,
biri biganə-biganə yanından keçib.

***

Gözlərin yaşnan dolu,
...ətəyin daşnan dolu...
Ağlama atam oğlu, gülməyim gəlir.

***

Dəmir tapanda,
kömür çatmadı.
Kömür tapanda,
dəmir çatmadı...
Dəmir də tapdı,
kömür də tapdı...
Ömür çatmadı.

***

Uzalı əl, ... uzaq ətək,
Ha dua yağsın dilindən
Dünya qayabalığıtək
Sürüşdü mərdin əlindən...

***

Bu torpağı nə oxşadım,
nə öpdüm...
Bir ovuc dən səpdim.

***

İlahi, bu nə sirdir:
tora düşən balıq,
əlçim-əlçim bölünən balıq,
tavada bişən balıq
...yuxusunda okean görürdü.

***

Şıdırğı yağan yağış da
Sinələrdə bu yanğını
soyuda bilmədi.
- Evə nə gec qayıtdın, ata!
- Biri heç qayıda bilmədi...

***

Baxır
xəstəxana pəncərəsindən:
"Dünya bir pəncərədir"...

***

Qurşanırlar
kişilərin nə düşür beyinlərinə -
əkinə gedirlər,
biçinə gedirlər...
davaya gedirlər
tüfənglərini aşırıb
çiyinlərinə...
Çiyinlərinə
ərlərinin köhnə pencəyini atıb,
darvaza ağzında qadınlar ağlayır...
Kişiləri Allah saxlamır ki!
Qadınların göz yaşı saxlayır...

***

Əzizim bu torpağı
Hə oxşadım, nə öpdüm...
Bircə ovuc dən səpdim -
hey oxşadım, hey öpdüm...

***

Gözləri
bir cüt buz salxımıdı
qaşlarının altında.
Özü qənşərimizdədi,
ürəyi uzaq ulduzlar kimi
göyün yeddinci qatında.
Adı od oğludu,
bir zərrə odu yoxdu.
O kürkü bəri ver görüm,
soyuqdu...

***

Qitələrarası raketlər
bezdirib dünyanı...
Arvadlararası qeybətlər
Bezdirib anamı...
Barmaqrası münasibətlər
bezdirib məni...

***

Qala yanında qalacıq,
Qalacıq yanında qala...
O qalsa, biz qalacağıq.
Qala, təki vətən qala...

***

Kəndimizə gəlin gəldi,
rübəndi -
SALAMIH şerinin
dördüncü bəndi...

***

Tanrı şahmat oynayır -
Ən zəif fiquru
yağışa düşən qəribdir...

***

Hə birinin yanır oduna,
Hə birini qarsalayır odu...
Evinin içində
...Robinzon Kruzodu.

***

Ucalıban,
alplıq, bəylik qazanmadım -
ad-sanımdan biləsən.
Hamərd yağılara
gor qazammadım,-
inadımdan biləsən...
Bərk yatmağımdan bilərsən,
Mən sənin nəvənəm, Qazan!

Masallı
Yardımlı
Lənkəran
Alar

  Sabotage |   Ero-gigiyenik |   Silentium |   TT grup |   Xəbər Xətti |  Uşaq Avanqardıv |   X-nəsli |   Təzə tərcümə |

© Aciq Cemiyyet Institu Yardim Fondunun desteyi ile